ايشان سخن گوش مكن كه ضرر ايشان بيش از منفعت ايشان است . و هيچ [ چيز ] « 1 » زودتر از بخل فاسد نمىسازد چيزهايى را كه پيش آيد از امر رعيّت . و بدان كه هرگاه حريص باشى ، بسيار خواهى گرفت و كم خواهى داد و هرگاه چنين باشى ، مستقيم نمىشود امور تو ، الّا اندكى . چه محبّت تو در دل رعيّت وقتى منعقد مىشود كه خود را از اموال ايشان بازدارى ، و جور بر ايشان نكنى . و مودّت دوستانت وقتى صافى مىشود كه بر ايشان افضال كنى و حسن عطيّه نسبت به ايشان به‌جاى آورى . پس ، از بخل اجتناب و احتراز لازم دان ، و بگردان از جهت جميع مسلمانان در خانه‌ات نصيبى و بهره‌اى ، و يقين داشته باش به آنكه خود بهترين اعمال عباد است . پس ، آن را خلق خود ساز . و جور را به حقّ آسان و هموار ساز ، و حقّ را كار و مذهب خود گردان ، و تفقّد امور سپاهيان كن و به دواوين و نوشته‌هاى ايشان برس . و ادرار [ و ] « 2 » ارزاق و معونات ايشان بكن ، و معاش را بر ايشان فراخ ساز ، چنان كه به آن خداى عز و جلّ فاقهء ايشان را زايل گرداند ، و كار ايشان جهت تو و قوى شود ، و دلهاى ايشان را در طاعت تو و كار تو خلوص و انشراح زياده گردد . و بس است صاحب سلطنت را از سعادت آنكه بر لشكر و رعيّت خود رحمتى باشد به سبب عدل و حياطت و انصاف و عنايت و شفقت و توسعه . پس ، مزايلت « 3 » كن از مكروه يك طرف به آنكه به خاطر درآرى فضيلت طرف ديگر را كه ملاقات خواهى كرد و در خواهى يافت ان شاء اللّه تعالى صلاح و فلاح و نجاح . و بدان كه حكم و قضا از جانب خداى عز و جلّ به مكان و مرتبه‌اى است كه هيچ‌چيز از امور در آن مرتبه نيست ، بنابر آنكه آن مراتبى است كه خداى عز و جلّ قرار داده كه به آن معتدل مىشود احوال مردم در زمين ؛ و به اقامت عدل در قضا و عمل به صلاح مىآيد احوال رعيّت ، و امن مىشود راهها ، و انصاف داده مىشود به مظلوم ، و مىگيرند مردمان حقوق خود را ، و نيكو مىشود معيشت خلق ، و ادا مىشود حق طاعت ، و روزى مىگرداند خداى عز و جلّ سلامت و عافيت ، [ 192 آ ] و دين قائم مىگردد ، و جارى مىگردد شرايع و سنن ملّت بر مجارى خود . و در امر خداى شديد و قوى باش و متورّع باش از آلودگى به عيب ، و در امضاى

--> ( 1 ) . از مر اضافه گرديد . ( 2 ) . از مر افزوده شد . ( 3 ) . به معنى « دورى كردن » است .